Viêm điểm bám gân lồi cầu ngoài xương cánh tay là một trong những nguyên nhân thường gặp gây đau vùng ngoài khuỷu tay. Bệnh thường liên quan đến tình trạng quá tải và các động tác lặp đi lặp lại của cổ tay, cẳng tay. Nếu không được điều trị và phục hồi đúng cách, đau có thể kéo dài, ảnh hưởng đến khả năng cầm nắm, làm việc và sinh hoạt hằng ngày.
Viêm điểm bám gân lồi cầu ngoài xương cánh tay là gì?
Viêm điểm bám gân lồi cầu ngoài xương cánh tay, thường được biết đến với tên gọi “khuỷu tay tennis”, là tình trạng tổn thương tại vùng bám của nhóm gân cơ duỗi cổ tay vào lồi cầu ngoài xương cánh tay.
Bệnh không chỉ gặp ở người chơi tennis mà có thể xuất hiện ở nhiều đối tượng thường xuyên sử dụng cổ tay và cẳng tay với các động tác lặp đi lặp lại như nhân viên văn phòng, đầu bếp, họa sĩ, thợ sửa chữa, người làm công việc thủ công hoặc người tập luyện thể thao không đúng kỹ thuật.
Dấu hiệu nhận biết
Triệu chứng điển hình là đau ở mặt ngoài khuỷu tay, đặc biệt khi ấn vào vùng lồi cầu ngoài hoặc thực hiện các động tác làm căng nhóm cơ duỗi cổ tay.
Người bệnh có thể cảm thấy đau hoặc yếu khi:
- Nắm chặt đồ vật.
- Bắt tay.
- Xoay nắm cửa hoặc vặn các vật dụng.
- Cầm, nâng hoặc xách đồ vật.
- Thực hiện các động tác lặp đi lặp lại của cổ tay và cẳng tay.
Ở một số trường hợp, cơn đau có thể lan xuống cẳng tay và kéo dài nhiều tuần, nhiều tháng nếu tình trạng quá tải không được kiểm soát.
Phục hồi chức năng – phương pháp điều trị quan trọng
Mục tiêu của phục hồi chức năng là giảm đau, kiểm soát tình trạng quá tải gân, phục hồi tầm vận động và sức mạnh cơ, giúp người bệnh trở lại các hoạt động sinh hoạt và lao động bình thường, đồng thời hạn chế nguy cơ tái phát.
Tùy mức độ tổn thương và tình trạng cụ thể của từng người bệnh, bác sĩ phục hồi chức năng có thể xây dựng chương trình điều trị phù hợp, trong đó có thể bao gồm:
- Điều chỉnh hoạt động và giảm tải
Trong giai đoạn đau, người bệnh cần hạn chế hoặc điều chỉnh những hoạt động làm triệu chứng tăng lên, đặc biệt là các động tác nắm, bóp, xoay vặn hoặc duỗi cổ tay lặp đi lặp lại.
Việc nghỉ ngơi không có nghĩa là bất động hoàn toàn. Người bệnh vẫn cần duy trì vận động phù hợp theo hướng dẫn của nhân viên y tế để tránh cứng khớp và suy giảm sức cơ.
- Vật lý trị liệu giảm đau
Một số phương pháp vật lý trị liệu có thể được chỉ định nhằm kiểm soát đau và hỗ trợ quá trình phục hồi của mô gân. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể lựa chọn các phương pháp phù hợp như nhiệt trị liệu, điện trị liệu hoặc siêu âm trị liệu.
Ngoài ra, sóng xung kích cũng có thể được cân nhắc ở một số trường hợp phù hợp. Phương pháp này được sử dụng với mục tiêu tác động lên vùng tổn thương, hỗ trợ quá trình sửa chữa mô và cải thiện triệu chứng.
- Kéo giãn và phục hồi độ mềm dẻo của cơ
Các bài tập kéo giãn nhóm cơ duỗi cổ tay và cẳng tay được thực hiện phù hợp với giai đoạn bệnh, giúp duy trì độ mềm dẻo của cơ – gân và chuẩn bị cho quá trình tăng cường sức mạnh.
Người bệnh không nên tự ý tập các bài tập cường độ cao khi đang đau nhiều vì có thể làm tình trạng quá tải gân trở nên nghiêm trọng hơn.
- Tăng cường sức mạnh cơ – gân
Khi tình trạng đau đã được kiểm soát, chương trình phục hồi chức năng sẽ từng bước chuyển sang các bài tập tăng sức mạnh nhóm cơ liên quan.
Các bài tập cần được tăng dần về cường độ và kiểm soát tốt kỹ thuật. Việc phục hồi sức mạnh cơ không chỉ giúp người bệnh trở lại hoạt động bình thường mà còn góp phần giảm nguy cơ tái phát khi quay lại công việc hoặc thể thao.
- Hướng dẫn tư thế và kỹ thuật vận động
Một trong những nguyên nhân khiến bệnh dễ tái phát là người bệnh trở lại quá sớm với hoạt động gây quá tải.
Do đó, bên cạnh điều trị triệu chứng, người bệnh cần được hướng dẫn cách sử dụng cổ tay, bàn tay và cẳng tay phù hợp; điều chỉnh tư thế làm việc, dụng cụ lao động hoặc kỹ thuật thể thao để giảm áp lực lên vùng gân bị tổn thương.
Không nên chủ quan khi đau khuỷu tay kéo dài
Phần lớn trường hợp có thể cải thiện với điều trị bảo tồn và phục hồi chức năng phù hợp. Tuy nhiên, nếu đau kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng vận động, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân và có kế hoạch điều trị phù hợp.
Đặc biệt, người bệnh không nên tự ý kéo giãn hoặc tập luyện mạnh khi chưa được đánh giá tình trạng tổn thương. Một chương trình phục hồi chức năng hiệu quả cần được cá thể hóa theo mức độ đau, chức năng vận động, nghề nghiệp và nhu cầu sinh hoạt của từng người bệnh.
Chủ động phục hồi để trở lại cuộc sống bình thường
Viêm điểm bám gân lồi cầu ngoài xương cánh tay tuy không phải là bệnh lý nguy hiểm nhưng có thể gây đau kéo dài và ảnh hưởng đáng kể đến công việc, sinh hoạt nếu không được điều trị đúng cách.
Theo BSCKII. Trần Thị Hồng Gấm, việc điều trị cần hướng tới không chỉ giảm đau mà quan trọng hơn là khôi phục chức năng của chi trên, điều chỉnh các yếu tố gây quá tải và hướng dẫn người bệnh chủ động phòng ngừa tái phát.
Khi xuất hiện đau vùng ngoài khuỷu tay kéo dài hoặc đau tăng khi cầm nắm, xoay vặn, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và tư vấn chương trình điều trị, phục hồi chức năng phù hợp.
