“Tôi vẫn tập thể dục mỗi ngày, sao vẫn đau và dễ té ngã?”
Đây là câu hỏi mà KTV. Vũ Phương Dung – Khoa Lão khoa, Bệnh viện Phục hồi chức năng thường gặp khi tâp và hướng dẫn điều trị cho người cao tuổi.
Nhiều người vẫn duy trì thói quen đi bộ, tập dưỡng sinh hoặc tập luyện theo các video hướng dẫn trên mạng mỗi ngày. Tuy nhiên, không ít trường hợp vẫn gặp tình trạng đau lưng, đau gối kéo dài, đi lại chậm chạp hơn trước, thậm chí luôn lo lắng vì sợ té ngã.
Theo KTV. Vũ Phương Dung, nguyên nhân không hẳn là do người bệnh chưa tập luyện đủ mà có thể do chưa lựa chọn đúng hình thức tập luyện phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình.
Tập thể dục tốt nhưng chưa đủ
Tập thể dục mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như cải thiện tuần hoàn máu, tăng cường chức năng tim mạch, duy trì sự dẻo dai của cơ thể và giúp tinh thần thoải mái hơn.
Những hoạt động như đi bộ, đạp xe, tập dưỡng sinh hay aerobic nhẹ đều rất tốt đối với người cao tuổi. Tuy nhiên, các bài tập này chủ yếu hướng tới mục tiêu nâng cao sức khỏe tổng thể, trong khi nhiều vấn đề người cao tuổi đang gặp phải lại cần những chương trình tập luyện chuyên biệt hơn.
“Không ít người bệnh vẫn đau kéo dài hoặc dễ mất thăng bằng dù duy trì tập thể dục thường xuyên. Điều này xảy ra bởi các bài tập thông thường chưa giải quyết được những vấn đề như giảm thăng bằng, suy giảm phản xạ, yếu cơ hoặc nguy cơ té ngã trong sinh hoạt hằng ngày”, KTV. Vũ Phương Dung chia sẻ.
Phục hồi chức năng: Tập đúng vấn đề, đúng người
Khác với tập thể dục thông thường, phục hồi chức năng là quá trình đánh giá toàn diện tình trạng vận động của từng người bệnh để xây dựng chương trình tập luyện phù hợp.
Đối với người cao tuổi, phục hồi chức năng không phải là tập nặng hơn mà là tập đúng hơn.
Chương trình phục hồi chức năng tập trung vào:
- Cải thiện khả năng thăng bằng;
- Tăng cường sức mạnh các nhóm cơ cần thiết cho sinh hoạt hằng ngày;
- Hướng dẫn cách đứng lên, ngồi xuống an toàn;
- Luyện tập kỹ năng đi lại, quay người và đổi hướng;
- Nâng cao khả năng phản xạ khi cơ thể mất ổn định;
- Giảm đau và cải thiện chức năng vận động.
Mỗi chương trình đều được cá thể hóa dựa trên độ tuổi, mức độ đau, khả năng vận động hiện tại và nguy cơ té ngã của từng người bệnh.
“Mục tiêu của phục hồi chức năng không phải là giúp người bệnh khỏe hơn người khác mà là giúp họ duy trì khả năng tự chăm sóc bản thân, sống độc lập và an toàn lâu nhất có thể”, KTV. Vũ Phương Dung cho biết.
Khi nào người cao tuổi nên đi đánh giá phục hồi chức năng?
Theo các chuyên gia, người cao tuổi có thể tiếp tục duy trì các hoạt động thể dục thông thường nếu vẫn đi lại vững vàng, không đau kéo dài, không sợ té ngã và sinh hoạt độc lập tốt.
Tuy nhiên, nên đến cơ sở phục hồi chức năng để được đánh giá khi có các dấu hiệu:
- Đi lại chậm hơn trước;
- Dễ mất thăng bằng;
- Thường xuyên đau lưng, đau gối hoặc đau khi vận động;
- Đã từng té ngã hoặc suýt té ngã;
- Lo lắng, sợ té ngã khi di chuyển;
- Gặp khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày.
Các chuyên gia khuyến cáo không nên chờ đến khi sức khỏe suy giảm nghiêm trọng mới tìm đến phục hồi chức năng. Việc đánh giá và can thiệp sớm sẽ giúp giảm nguy cơ té ngã, hạn chế biến chứng và duy trì chất lượng cuộc sống.
Tập đúng quan trọng hơn tập nhiều
Tập thể dục giúp cơ thể khỏe mạnh hơn, nhưng phục hồi chức năng giúp người cao tuổi sống an toàn và tự lập lâu hơn.
Vì vậy, bên cạnh việc duy trì thói quen vận động hằng ngày, người cao tuổi nên được thăm khám và đánh giá chức năng vận động định kỳ để có chương trình tập luyện phù hợp với thể trạng của mình.
Tại Bệnh viện Phục hồi chức năng, người cao tuổi được các bác sĩ và kỹ thuật viên chuyên ngành đánh giá toàn diện khả năng vận động, thăng bằng, sức mạnh cơ và nguy cơ té ngã; từ đó xây dựng chương trình phục hồi chức năng cá thể hóa nhằm giảm đau, cải thiện khả năng vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Đừng đợi đến khi té ngã hoặc mất khả năng vận động mới tìm đến phục hồi chức năng. Với người cao tuổi, tập đúng còn quan trọng hơn tập nhiều.
